Rapport Wereldbank: China en de financiering van infrastructuur in Afrika

Tussen 2001 en 2007 steeg de hulp vanuit China voor de bouw van wegen, spoorwegen, elektriciteitsnetten in Afrika van 1 tot 7 miljard dollar per jaar. Dat kan een doorbraak betekenen voor de ontwikkeling van zwart Afrika, schrijft de Wereldbank in een uitgebreid rapport.

Slechts één op vier mensen in zwart Afrika heeft elektriciteit (met zwart Afrika wordt de regio bedoeld ten zuiden van de Sahara). Transport langs krakkemikkige wegen en spoorwegen duurt in zwart Afrika drie keer langer dan in Azië. Het wegvervoer is drie à vier keer duurder dan in de Verenigde Staten. Ook elektriciteit is veel duurder omdat er tekorten zijn en de productie van elektriciteit duurder is. Om de haverklap valt de elektriciteit uit, wat desastreus is voor de productiviteit. Weinig internationale investeerders willen in die omstandigheden naar zwart Afrika komen, ook al zijn de arbeidskosten laag. Het gebrek aan een goede infrastructuur is een belangrijk obstakel voor de ontwikkeling van zwart Afrika. Alle hulp is welkom. Dit is de evolutie van de financiële hulp van China in de opbouw van de infrastructuur:

 

Tabel 1: Door China gefinancierde infrastructuurprojecten in zwart Afrika


 

2003

2004

2005

2006

2007

Bedrag (miljard dollar)

0,6

1,3

1,7

7,0

4,5

Aantal projecten

12

19

24

29

28

 

De meeste van deze projecten zijn van 'geringe' omvang. De helft kost minder dan 50 miljoen dollar. Minder dan 10 procent kost meer dan 1 miljard dollar.

De top tien van de Chinese maatschappijen betrokken bij deze projecten zijn allemaal staatsondernemingen. De eerste is China Civil Engineering Construction Company die in de periode 2001-2007 voor 2,5 miljard dollar contracten sloot. De maatschappij is actief in de verkeersinfrastructuur. De tweede is China Hydraulic and Hydroelectric Construction Group. Ze sloot voor 2,2 miljard dollar contracten en is actief in de elektriciteitssector. De derde is Zhong Xing Telecommunication Equipment. Ze sloot contracten voor 2,1 miljard dollar en werkt in de telecommunicatiesector. De vernoemde drie sectoren nemen het leeuwendeel van de infrastructuurprojecten voor hun rekening: elektriciteit (33 procent), verkeer (33 procent, vooral spoorwegen) en telecommunicatie (17 procent).

35 zwart-Afrikaanse landen genieten van de Chinese hulp. Toch is de Chinese inspanning geconcentreerd op vier landen: Nigeria, Angola, Ethiopië en Sudan.

Tabel 2: Aandeel van verscheidene landen in de door China gefinancierde projecten in zwart Afrika, periode 2001-2007


Land

Aandeel

Nigeria

34%

Angola

20%

Ethiopië

10%

Sudan

8%

Andere landen

28%

 

China is wereldleider op vlak van bouw, aanleg van wegen en spoorwegen, opbouw van elektriciteitsnetwerken. Dat komt omdat China zelf aan een enorme infrastructurele sprong voorwaarts bezig is. De voorbije 10 jaar is de bouwsector in China gegroeid met gemiddeld 20 procent per jaar. Weinig andere ondernemingen hebben de ervaring van de top van China's bouwondernemingen. Vandaar dat China bijna één derde van alle contracten in zwart Afrika in de wacht sleept.

Tabel 3: Wie wint de contracten voor infrastructuur in zwart Afrika in de periode 2001-2007?


Land

Aandeel van de contracten

China

31 procent

Frankrijk

14 procent

India

5 procent

Spanje

4 procent

Maleisië

4 procent

Verenigde Staten

3 procent

Belgë

3 procent

Tanzanië

3 procent

Duitsland

1 procent

 

Sommigen beweren dat China aan de opbouw van de Afrikaanse infrastructuur helpt omdat het land zo oliecontracten wil winnen. De Wereldbank schrijft echter dat slechts in 7 procent van de contracten voor opbouw er een band is met oliewinning. Niet vergeten overigens, zegt de Wereldbank, dat de voorbije 5 jaar 40 procent van Afrika's olie naar de Verenigde Staten ging, 17 procent naar Europa en slechts 14 procent naar China.

China ziet zijn financiële ontwikkelingshulp als een vorm van zuid-zuid solidariteit, schrijft de Wereldbank. Maar ook als zuid-zuid economische samenwerking, gebaseerd op het principe van wederzijds nut en voordeel.

De Wereldbank concludeert: “De groei van de Chinese hulp is een aanmoediging voor de regio en kan het verschil maken. In de elektriciteitssector zijn momenteel zes centrales in aanbouw. Als die in productie genomen worden, betekent dat meteen dat zwart Afrika over 30 procent meer stroom beschikt.”

Vivien Foster, William Butterfield, Chuan Chen en Nataliya Pushak, "Building Bridges: China’s Growing Role as Infrastructure Financier for Africa", Wereldbank, juli 2008, 97 blz. Je kan het rapport hier volledig lezen: http://siteresources.worldbank.org/INTAFRICA/Resources/Building_Bridges_Master_Version_wo-Embg_with_cover.pdf