Rapport MO*: Door welke lens kijken wij naar China?

Het tijdschrift MO* brengt in zijn serie Papers (nr. 22, juli 2008) een interessante beschrijving van hoe de Westerse media berichten over China en vanuit welk denkkader ze dat doen. Kristof Decoster, die de evolutie van de gezondheidszorg op het Chinese platteland bestudeert, is de auteur van deze Paper. Hij gaat uit van het standpunt dat goed gefundeerde en gerechtvaardigde kritiek op China natuurlijk mag maar "zomaar met wat kritische labels zwaaien omdat die toevallig goed bekken en voor leuke krantenkoppen zorgen, daar is niemand mee gebaat".

 

Kristof Decoster heeft het onder meer over de Koude Oorlogslens waardoor journalisten kijken en die voor een erg ongenuanceerde berichtgeving zorgt waar de Tibetanen voorgesteld worden als onschuldige slachtoffers van een totalitair bewind. Zo komt het dat het geweld van de Tibetanen in de Westerse commentaarstukken nogal gemakkelijk onder de mat geveegd werd.

In dezelfde zin krijgen we berichten over de Olympische Spelen. Decoster beschrijft hoe onder meer De Morgen Jacques Rogge van het Internationaal Olympisch Comité vergelijkt met de IOC-verantwoordelijke die in de jaren '30 bruine broodjes bakte met het nazi-bewind in Duitsland. Niet alleen De Morgen heeft het over "genocidaire spelen" in Beijing. Zelfs een progressieve journaliste als Naomi Klein blijft schrijven dat China een politiestaat is, ook al wijst onderzoek uit dat de Chinezen zelf daar niet zo over denken.

Hoe de Westerse media op een andere manier tegen de realiteit aankijken dan de Chinese bevolking zelf zie je ook in de berichtgeving over de mensenrechten. Decoster beschrijft het verschil in opvatting over de mensenrechten. In het Westen gaat het om individuele rechten. In China zelf ziet de bevolking ze meer als collectieve sociale rechten. Opvallend ook, schrijft Decoster, hoe Westerse journalisten haast nooit zien dat de campagnes voor de mensenrechten wel eens de politieke belangen van de Verenigde Staten dienen en hoe die campagnes soms beroep doen op extreem-rechtse krachten.

Kristof Decoster gaat verder in op de wijze waarop Westerse media berichten over onderwerpen zoals de sociaal-economische groei, de cultuur, de geschiedenis, de internationale relaties van China... Zijn heldere beschrijving neigt naar twee conclusies: de lezer en kijker zouden een meer kritische geest moeten hebben en van de journalisten zou men mogen verwachten dat ze karikaturen, clichés, oppervlakkigheid en vooroordelen zouden laten vallen.

De Paper kan je hier lezen:

http://www.mo.be/fileadmin/pdf/MO-paper-China22.pdf