Zoeken
De onverwachte massale opkomst van volksverzet houdt zeker lessen in voor China. Maar in hoeverre wordt de Chinese bevolking slecht ingelicht?
Wat drijft de Arabische massa’s tot dit verzet? Corruptie, werkloosheid en dalende levensstandaard tengevolge van de polarisatie arm-rijk. Allicht trekt de Chinese regering hier lessen uit om niet het vertrouwen van de Chinese bevolking te verliezen: de strijd tegen de corruptie zal moeten opgedreven worden door de macht van de lokale besturen te beperken of strenger te controleren; er moet iets gedaan worden aan de jobkansen van de jongeren, vooral van de jonge universitairen die te schools opgeleid zijn en waarvan een deel een verloren generatie dreigt te worden bij gebrek aan goedbetaald werk; en een absolute must, naast het afremmen van de inflatie die de koopkracht dreigt uit te hollen, is het bouwen van voldoende sociale woningen. Tot daar de analyse van de China Market Research Group, een gereputeerde firma in Hongkong.
De meeste Westerse media maken een andere analyse: De Standaard kopt ‘China en Israël willen revolutie in Egypte zoveel mogelijk stilhouden ‘ en de Libre Belgique heeft het over ‘Un silence du sphinx’. Beide artikels blijken uiteindelijk gebaseerd op één enkel persbericht van AFP: op de populaire site sina.com zou het woord Egypte geblokkeerd zijn. Klopt hun conclusie?
De gebeurtenissen in Egypte worden wel degelijk van dag tot dag opgevolgd in de Chinese media en dat geven westerse media ook schoorvoetend toe. Maar de berichtgeving zou te beperkt zijn en een verkeerd beeld geven van wat er echt gebeurt. De Chinese pers geeft een neutrale, afstandelijke opsomming van de feiten: wat gebeurt er, waarom komen de mensen op straat, hoe reageren Moebarak en zijn nieuwe regering, hoe reageren de Amerikanen enz. Helemaal anders dan onze pers die alles ziet in termen van een spannende strijd tussen goeden en kwaden. Maar of men daaruit mag besluiten dat de Chinees minder inzicht geboden wordt in de Egyptische gebeurtenissen dan de mediagebruiker in Europa?
De Chinese regering drukt de hoop uit dat Egypte snel weer een stabiel bestuur kan kennen. Met deze manier van werken blijft China ook trouw aan zijn principiële standpunt van niet-inmenging in de binnenlandse aangelegenheden van andere landen. China kiest geen partij, noch voor Moebarak, noch voor de opstandelingen. In tegenstelling tot sommige andere landen die maar al te vaak kiezen voor de ene of de andere in functie van hun eigenbelang.
Een editoriaal in het Engelstalige semi-officiële blad Global Times wordt eveneens geciteerd in de Westerse media als bewijs van China’s afkeer voor democratische revoluties. In dit stuk stelt men vast dat ondanks de revoluties in Tunesië en Egypte, de democratie er lang geen uitgemaakte zaak is; deze landen hebben geen democratische traditie en er loert het gevaar dat de moslimfundamentalisten ‘democratisch’ aan de macht komen. Mocht ditzelfde artikel in een Westerse krant staan, weinigen zouden er zich allicht aan storen. En men kan zich ook afvragen waarom dit editoriaal, indien het echt Chinese anti-democratische propaganda was, niet in de Chineestalige pers verschenen is.
Blijven de zoekmachines en de sociale websites in China. Uit de informatie van de New York Times blijkt het blokkeren van het zoekwoord ‘Egypte’ selectief. Op sites zoals Tencent, Kaixin, Renren wordt gedebatteerd over de gebeurtenissen. Portaalsites sina.com en netease.com en Weibo, de Chinese Twitter blokkeerden zoekfuncties voor ‘Egypte’.
Vermoedelijk heeft de bewezen rol van het internet en de GSM bij het organiseren van het ethnisch geweld met 200 doden in Urumqi (Xinjiang) in 2009 meegespeeld in de beslissing tot blokkering van sommige sites: enkele dagen voor de blokkering stonden op sina.com oproepen om in China hetzelfde te doen als in Egypte. En op Twitter, dat bereikbaar is voor Chinezen die over de firewall klimmen, roert de oppositie zich: één van de invloedrijkste dissidenten, Bao Teng vergelijkt daar Moebarak met Deng Xiaoping en het Tahrir plein in Cairo met het Tian Anmenplein in 1989.
Dit artikel is geschreven door Frank Willems en verscheen eerst op www.chinasquare.be op 2 februari 2011.
