Zoeken
De Chinese media brachten vorige week het verhaal van een vader die in de hoofdstad Beijing zijn tweejarig zoontje aan een paal ketende terwijl hij uit werken ging. Westerse media sprongen op deze zaak en maakten er een propagandaslag tegen China van. De Standaard, een Vlaamse kwaliteitskrant, wilde hier niet voor onderdoen.
Dit verhaal begint op woensdag 3 februari om 8u59. Dan posten de twee journalisten Zhao Yanrong en Xu Fan op de site van de China Daily een artikel over een vastgeketende jongen in Beijing. China Daily is de grootste Engelstalige krant in China en heeft dagelijks miljoenen lezers in binnen- en buitenland. De titel van het artikel luidt: "Vader ketent 2-jarig zoontje nadat hij zijn dochter verloor."
De ondertitel van het artikel zegt dat de vader de hulp van de plaatselijke autoriteiten van het Fashang-district in de hoofdstad Beijing geweigerd heeft. De twee journalisten laten de vader aan het woord die vertelt dat zijn mentaal gehandicapte vrouw niet voor hun zoontje kan zorgen, dat hij daarom de jongen meeneemt naar zijn werk, dat hij een paar weken geleden zijn dochtertje is kwijtgeraakt en dat hij nu zijn zoontje vastketent aan een boom om te verhinderen dat hem niet hetzelfde overkomt. De journalisten gaan de man thuis opzoeken. Blijkt dat hij een migrant is (een boer die van het platteland naar de stad verhuisde, er zijn 150 miljoen boeren-migranten in China), dat zijn piepkleine woonst volgestouwd is met kleren en spullen die de buren het gezin cadeau gedaan hebben. De vader vertelt aan de journalisten dat verscheidene mensen hem geld geboden hebben om zijn zoontje te adopteren maar dat hij dat geweigerd heeft. Blijkt ook dat de plaatselijke autoriteiten in de loop van 2009 vier keer met de vader gepraat hebben en hem gezegd hebben dat hij gezien de toestand van zijn vrouw beter naar huis zou terugkeren. De vader wilde dat niet. De autoriteiten geven in het artikel toe dat er problemen zijn met kinderen van migranten. Er zijn in de hoofdstad wel scholen voor de kinderen van migranten maar geen crèches.
Tot daar het verhaal van China Daily.
Nog diezelfde dag neemt het officiële persagentschap Xinhua dit artikel zonder wijzigingen en integraal over, met twee foto's van het vastgeketende jongetje, en stuurt het bericht de wereld rond. En dan komt een mallemolen op gang.
"Op zijn Chinees"
De eerste die een propagandakans voor het grijpen ziet is de Britse Daily Mail. Die titelt meteen: "Kinderheil op zijn Chinees: riksja ketent tweejarige zoon als hij gaat werken". De "op zijn Chinees" is goed gevonden: daarmee insinueert de redacteur dat dit de gewone gang van zaken is. Slechts weinig lezers van de Daily Mail zijn op de hoogte van de situatie van de kinderen in China; het is niet zo moeilijk om een vertekend beeld te schetsen en de lezers zo te manipuleren.
Het woord "riksja" is ook niet slecht: de lezer ziet een man voor zich die door de straten loopt met een karretje achter zich waar één of twee mensen inzitten. Je voelt zo het medelijden voor de man in je opkomen. Maar de vader is geen riksja zoals je die in India ziet. Hij is een motor-taxi-bestuurder. Ik heb een paar keer in zo'n ding gezeten in China: de bestuurder heeft een motor waarachter een wagentje gespannen is. Je kan er vliegensvlug mee door het verkeer laveren.
De Daily Mail schrijft dat je op het eerste gezicht denkt de finale wreedheid tegenover kinderen mee te maken. Maar, zegt de krant, niet de vader is te blameren, wel de overheid en de toestand in China die de man hiertoe nagenoeg dwingen.
Om dat te onderstrepen plaatst de Daily Mail er een mooie foto bij van een sympathieke vader die het lachende zoontje op zijn arm draagt. Hoe kan je zo'n liefhebbende vader iets verwijten?
Het artikel werd op de site geplaatst donderdag 4 februari om 4 uur in de namiddag. Twee dagen later waren er al ruim 200 reacties van lezers. Laat ik er een paar citeren:
- "En China noemt zichzelf een communistisch land! Het heeft niet eens crèches en scholen voor kinderen!"
- "Ongelooflijk! In dit land laten ze de kinderen gewoon achter op straat."
- "Communisme is slecht. De leiders zeggen dat communisme goed is voor het volk maar dat is een leugen. Dit is wreed!"
- "Ik voel me heel triestig nu ik dit gelezen heb. Maar we mogen de vader niet de schuld geven. Kunnen we geen hulpactie organiseren?"
"200.000 kinderen ontvoerd"
De stoppen slaan helemaal door als de Amerikaanse zender CNN de zaak naar zich toetrekt. Twee dagen na de China Daily en één dag na de Daily Mail, heeft de tv-zender een filmpje gereed dat 2 minuten en 3 seconden duurt. Op het filmpje zie je hoe journalist John Ray van Independent Television Network met de vader, de moeder en het zoontje naar hun woning trekt. Daar moet de vader voordoen hoe hij zijn zoontje aan een boom ketende.
Dan volgt het commentaar van de journalist: "dit gebeurt in één van de rijkste landen ter wereld"; "in China worden jaarlijks 200.000 kinderen ontvoerd"; "dit verhaal heeft de communistische leiders in verlegenheid gebracht"; "voor tientallen miljoenen migranten betekent het economisch mirakel helemaal niets". Sjonge, sjonge... dat is er niet naast.
Nog een dag later, we zijn nu vrijdag 5 februari, publiceert Vlaanderens kwaliteitskrant De Standaard op zijn site zijn versie van het verhaal. De redacteur is een zekere LVN. Het artikel wordt onmiddellijk overgenomen door Het Nieuwsblad. Je ziet de foto van het geketende jongetje met daaronder in opvallend schuinschrift de tekst: "Deze foto van een vastgeketende peuter schokte mensen over heel de wereld. Het verhaal achter de foto is een slag in het gezicht van de communistische regering in China. Het illustreert immers de bittere armoede die nog steeds als een verstikkende deken het leven van vele Chinezen omhult."
Verderop luidt het dat er geen kinderopvang is voor migranten en dat de vader "dus" zijn kind moet achterlaten. De wreedheid is met andere woorden de schuld van de overheid. De Standaard schrijft ook: "Elk jaar verdwijnen er tienduizenden kinderen in China. De meeste zijn de kinderen van arme arbeidsmigranten. Ze worden van de straat geplukt en dan verkocht voor een bedrag dat omgerekend tussen de 115 en de 1.145 euro ligt."
Enkele vragen
Laat ons bij de merkwaardige avonturen van dit nieuwsfeit enkele vragen stellen:
– Hoe komt het dat Westerse media in deze affaire laten uitschijnen dat de toestand van de Chinese kinderen, en zeker die van migrantenkinderen, buitengewoon schrijnend is terwijl rapporten van bijvoorbeeld Unicef – het kinderfonds van de Verenigde Naties – met cijfers en feiten aantonen dat, ik citeer: "China de laatste jaren opmerkelijke successen geboekt heeft in de realisatie van de rechten van het kind."
– Hoe komt het dat CNN zonder gêne kan uitzenden dat "tientallen miljoenen migranten niets hebben aan het economisch mirakel", terwijl rapporten van de Wereldbank, de OESO, het Internationaal Monetair Fonds, UNDP, Unicef,... schrijven dat het economisch mirakel 500 miljoen mensen uit de armoede gelicht heeft?
– Hoe komt het dat Westerse journalisten hun kijkers en lezers willen wijsmaken dat datgene wat een mentaal gehandicapte moeder en een niet al te verstandige vader doen, de gewoonste zaak van de wereld is in China?
– Hoe komt het dat CNN speekt over 200.000 ontvoerde kinderen per jaar en De Standaard over tienduizenden? Slaan deze journalisten en redacteurs er met de klak naar?
– Hoe komt het dat de Westerse journalisten in hun versie de feiten vergeten over de hulp van de autoriteiten en de buren?
– Hoe komt het dat de Westerse journalisten het gebrek aan rechten voor de migranten in de verf zetten zonder te vermelden dat een gigantisch ontwikkelingsland dat overgaat van een landbouweconomie naar een industriële economie altijd geconfronteerd wordt met een trek naar de steden? Dat die trek in talloze derdewereldlanden zoals India en Brazilië geleid heeft tot het ontstaan van miserabele en ongezonde sloppenwijken terwijl je, dankzij de politiek van de overheid die een geleide en gecontroleerde urbanisatie voorstaat, in China geen sloppenwijken hebt?
– Hoe komt het dat de Westerse media spreken over het gebrek aan rechten voor de Chinese migranten terwijl heel wat steden nu al tot het ontwikkelingsniveau opgeklommen zijn dat ze dezelfde sociale rechten kunnen toestaan aan de migranten-boeren zonder de urbanisatie te doen ontploffen?
– Hoe komt het dat een journalist als John Ray zonder blikken of blozen kan zeggen dat China één van de rijkste landen ter wereld is, terwijl het hier gaat om een land dat een inkomen heeft dat per hoofd van de bevolking zeven keer lager ligt dan in de Verenigde Staten waardoor het vanzelfsprekend minder middelen heeft dan de rijke landen om uit te bouwen wat nodig is voor de bevolking?
– En tenslotte en vooral: waarom doen die journalisten van de Daily Mail, CNN, ITV en De Standaard dat, waarom willen ze onze bevolking in het harnas jagen tegen China? En waarom laten de hoofdredacties van die media toe dat zoiets bij hen gepubliceerd of uitgezonden wordt?
Dit artikel is geschreven door Peter Franssen, redacteur van www.infochina.be op 8 februari 2010.
Bronnen:
De versie in de China Daily: http://www.chinadaily.com.cn/metro/2010-02/03/content_9419514.htm
De versie in de Daily Mail: http://www.dailymail.co.uk/news/worldnews/article-1248252/Chinese-boy-ch...
De versie van CNN: http://www.cnn.com/video/#/video/world/2010/02/04/itn.china.chained.boy....
De versie in De Standaard: http://www.standaard.be/artikel/detail.aspx?artikelid=DMF20100205_049
Het geciteerde rapport van UNICEF: http://www.unicef.org/about/execboard/files/China_CPD_Rev1.pdf