infochina.be

Drie weken nadat Zuid- en Noord-Korea elkaar met artillerievuur urenlang bestookten, is de rust nog niet weergekeerd. Het lijkt erop dat de Verenigde Staten de onrust willen handhaven om China te isoleren en de relaties van China met de landen in Oost-Azië te doen bevriezen.

 De reconstructie van de feiten leert dat de botsing tussen Noord en Zuid-Korea op 23 november uitgelokt is en dat de Verenigde Staten de spanning sindsdien doelbewust aanhouden.

De reconstructie van de feiten¹:

1. In de week van 23 november houden Zuid-Korea en de Verenigde Staten gemeenschappelijke militaire oefeningen onder de naam Hoguk – wat 'Verdedig de Staat' betekent. Daar zijn 70.000 soldaten, 600 tanks, 500 gevechtsvliegtuigen, 900 helikopters en 50 oorlogsschepen bij betrokken².

2. De dagen voorafgaand en de 23^ste november zelf vraagt Noord-Korea herhaaldelijk en met aandrang de militaire oefening niet te houden.

3. Artillerie-eenheden van het Zuid-Koreaanse leger op de Westelijke Zee-eilanden, op nauwelijks 7 mijl van de Noord-Koreaanse kust, openen op 23 november gedurende vier uur het vuur. Volgens het Zuid-Koreaanse ministerie van Defensie vuren deze eenheden 3.657 keer, aan een ritme van ruim 900 schoten per uur. Ze schieten in het zeegebied dat zowel door Noord als Zuid-Korea opgeëist wordt. Dat zeegebied ligt vlakbij de Noordelijke Grenslijn die in 1953 door de Amerikaanse zeemacht getrokken is en die noch internationaal noch door Noord-Korea erkend wordt. De Noord-Koreanen beschouwen het artillerievuur daarom als een beschieting van hun grondgebied.

4. Noord-Koreaanse artillerie-eenheden beantwoorden het vuur met de beschieting van het eiland Yeonpyeong. De Zuid-Koreaanse artillerie schiet daarop op Noord-Koreaanse militaire basissen. Op het eiland Yeonpyeong liggen Zuid-Koreaanse militaire basissen en leeft ook een vissersgemeenschap van zowat 1.300 mensen. Bij het Noord-Koreaanse artillerie-vuur sneuvelen twee Zuid-Koreaanse soldaten en sterven ook twee Zuid-Koreaanse burgers die in dienst van het Zuid-Koreaanse leger werken. Aan Noord-Koreaanse zijde vallen twee doden.

Spanning aanhouden

De dag zelf van het incident veroordelen de Verenigde Staten, de Europese Unie en Japan Noord-Korea – zonder dat er enig onderzoek naar de feiten is ingesteld. De 24^st november stuurt president Obama het vliegdekschip George Washington ter plaatse. De George Washington heeft atoombommen aan boord, 75 gevechtsvliegtuigen en 6.000 mariniers. Zuid-Korea en de Verenigde Staten beslissen de militaire oefeningen te verlengen en nog meer oorlogsbodems daarin te laten opereren. Maar deze oefeningen gaan niet door op de plaatsen die oorspronkelijk voorzien waren. Zuid-Korea wilde eerst artillerie-oefeningen houden op het bewuste eiland Yeonpyeong maar annuleert die. De gezamenlijke Zuid-Koreaanse en Amerikaanse oefeningen vinden plaats in de Gele Zee, op zowat 125 mijl van de demarcatielijn.

Twee dagen na het einde van deze gezamenlijke oefeningen, starten Japan en de Verenigde Staten samen militaire oefeningen. Daar nemen 44.000 soldaten aan deel, 40 Japanse en 20 Amerikaanse oorlogsbodems en honderden gevechtsvliegtuigen. De oefeningen worden gehouden in het gebied rond de zuidelijke Japanse eilanden.

Intussen richten de Chinese premier Wen Jiabao en de Chinese president Hu Jintao zich herhaaldelijk tot Noord-Korea, Zuid-Korea, Japan en de Verenigde Staten om gesprekken te beginnen en de spanning te doen zakken. De drie laatste weigeren deze vredesgesprekken. In de plaats daarvan roept de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton haar Zuid-Koreaanse collega Kim Sung-hwan en haar Japanse collega Seiji Maehara naar Washington voor overleg. Na afloop zegt een gezamenlijke persmededeling: "Onze bijeenkomst weerspiegelt de nood aan een sterkere trilaterale samenwerking om de voortdurende en nieuwe uitdagingen aan te gaan. Onze drie landen bevestigen hun wederzijdse bilaterale verantwoordelijkheid zoals die bepaald zijn in de veiligheidsverdragen tussen de Verenigde Staten en Zuid-Korea en tussen de Verenigde Staten en Japan. Die verdragen vormen de basis van de twee allianties."³ In 2003 is het Zeslandenoverleg tussen Noord-Korea, Zuid-Korea, de Verenigde Staten, Japan, China en Rusland opgestart om de vrede op het Koreaanse schiereiland te consolideren. China is de gastheer van dit overleg. De Chinese oproep om dat overleg verder te zetten krijgt een njet uit Washington. In de plaats daarvan versterken de Verenigde Staten de relatie met Japan en Zuid-Korea.

China in de hoek drummen

De Verenigde Staten, Japan en Zuid-Korea nemen Noord-Korea in het vizier als een bedreiging voor hun veiligheid. Terwijl de provocaties nog gaande zijn, zegt Hillary Clinton: "Noord-Korea vormt een onmiddellijke bedreiging voor de regio en in het bijzonder voor Zuid-Korea en Japan."⁴

Die bedreiging is maar mogelijk omdat Noord-Korea kan rekenen op de steun van China, zo klinkt het. China zou Noord-Korea zelfs aan atoombommen helpen.

De Chinese politiek mikt nochtans op vrede en verzoening. Niet alleen ten bate van het Koreaanse schiereiland zelf maar ook omdat Noord-Korea een buffer vormt tussen China en de Amerikaanse troepen in Zuid-Korea. China's topprioriteit, sociaal-economische ontwikkeling, zou in gevaar komen bij een oorlog aan de grens met China. Wij kiezen voor vrede, veiligheid en samenwerking op het Koreaanse schiereiland en ons oordeel over de gebeurtenissen is enkel gebaseerd op de feiten, zegt de Chinese buitenlandminister Yang Jiechi.⁵

Maar de Chinese diplomatie kan momenteel niet op tegen de propaganda van de Verenigde Staten, Zuid-Korea en Japan. In verscheidene Oost-Aziatische landen krijgt China mee de schuld van de spanning op het Koreaanse schiereiland. Dat is ook de bedoeling van de Verenigde Staten. China is de belangrijkste handelspartner geworden van Zuid-Korea en Japan en van de meeste landen in Oost-Azië. Dat schept banden die de invloed van de Verenigde Staten in de Stille Oceaan ondermijnen.

Om dat proces te keren, zo schrijft de denktank Center for a New American Security, "moeten onze bilaterale banden in het Aziatische gedeelte van de Stille Oceaan de basis blijven van de toekomstige Amerikaanse politiek ten opzichte van China. Deze banden zijn onmisbaar om de gevolgen en de implicaties van China's opkomst op te vangen. Onze bilaterale verhoudingen met Japan, Zuid-Korea, Australië, de Filipijnen en Thailand – net als de vele partnerships in de regio – spelen een vitale rol in het verzekeren van de Amerikaanse toegang tot de regio en in het afschrikken van een potentiële Chinese agressie."⁶

De geprovoceerde botsing tussen Noord en Zuid-Korea is een toepassing van deze politiek. De gebeurtenissen doen vermoeden dat het centrum van de confrontatie tussen de Verenigde Staten en China in de komende jaren in het zeegebied ligt dat loopt ten zuiden van China, via de Straat van Taiwan tot aan het Koreaanse schiereiland. In dat gebied liggen conflictzones te wachten op de Amerikaanse vinger aan de startknop.

Ten zuiden van China ligt de Zuid-Chinese Zee. Dat is vergeven van eilandjes die zowel China als Brunei, Maleisië, de Filipijnen, Taiwan en Vietnam claimen.⁷ Noordelijker ligt de Straat van Taiwan, tussen China en Taiwan. De Straat is twee jaar geleden in het militair pact tussen Japan en de Verenigde Staten opgenomen als "essentieel voor onze verdediging". Nog meer noordelijk liggen de Diaoyu eilanden (in het Japans: Senkaku eilanden) die betwist worden tussen China en Japan.

Het zijn allemaal kansen voor de Verenigde Staten om ruzie te stoken tussen een reeks landen en China en zo de eigen allianties, de eigen politieke en militaire aanwezigheid te versterken. Die politiek maakt deel uit van de Koude Oorlog die de VS tegen China begonnen zijn – een hete oorlog valt vooralsnog te vermijden want die kunnen de Verenigde Staten niet aan en die zou de economie van de Verenigde Staten zelf de dieperik in sleuren.

Bovenstaand artikel is geschreven door Peter Franssen, redacteur van www.infochina.be op 7 december 2010.